Gea o Gaya hè a dea primordiale chì personifica a Terra in a mitologia greca. Hè una divinità primordiale è chthonic in l'anticu panteunu grecu, cunsiderata a Madre Terra. U so equivalente in u pantheon romanu era Terra Mater o Tellus. I Rumani, à l'incuntrà di i Greci, ùn distingueru micca sistematicamente una Terra Titanica (a Terra) d'una Dea di grana, Ceres.
Gea hè a mamma terra da duve nascenu tutte e razze divine. Hè nata dopu u Chaos è davanti à Eros (Amore). I sola hè pruvucata da Uranu (Cielo) chì a copre è puru Ponto (u mare).
Quandu si unisce à Uranu è parturì i sei titani: Oceanu, Ceo, Crio, Hyperion, Iapetus è Cronos. Avia ancu i sei Titanidi: zia, rhea, temisa, mnemosyne, phoebe è thetis (mamma di l'eroe Achille). Poi sò stati i Ciclopi (mostri giganti cù un solu ochju), divinità in rapprese cù i lampi è i tuoni. Infine, i Hecatonquiros sò nati, esseri di cintene armi, giganti è violenti.
A maiò parte di e teogunie attribuiscenu à Gea a maternità di mostri diversi cum'è Caribdis, l'Harpías, Python, u guardianu drago di u vellocinu d'oru, è ancu di a Fama.
In u tempu, Gea diventò a mamma universale, è cume u mondu ellenicu personificava i so dii, a terra era incarnata in divinità cume Demeteru o Cybele, è a terra cum'è un elementu mitulica.
Gea era ancu cunsideratu, cum'è un ispiratore di parechji oraculi, pussidia i secreti di e Destinazioni, è e so previsioni eranu più vechje è più sicure di quelle di Apollu sè stessu.

